Borrelende afvoer: wat je riool je probeert te vertellen

Je trekt het toilet door en in de badkamer klinkt een luid geklok uit het doucheputje. Of de wasmachine pompt en de gootsteen maakt slurpende geluiden. Een borrelende afvoer is een van de meest gehoorde klachten over riolering. Veel mensen negeren het, zolang het water nog wegloopt. Toch zijn die geluiden een duidelijk signaal. Je afvoersysteem heeft moeite met de doorstroming van water of lucht. In dit artikel lees je wat de oorzaken zijn en wanneer je in actie moet komen.

Water en lucht: twee kanten van dezelfde afvoer

Een afvoersysteem voert niet alleen water af. Er moet ook lucht in en uit kunnen. Als er water door een leiding naar beneden stroomt, duwt het lucht voor zich uit en trekt het lucht achter zich aan. Daarom heeft elke woning een ontluchting: een pijp die vanaf de standleiding door het dak naar buiten loopt. Via die pijp kan lucht in het systeem komen en kunnen rioolgassen ontsnappen.

Is de doorstroming van water of lucht ergens belemmerd, dan zoekt de lucht een andere weg. Dat is precies wat je hoort: lucht die door het water in een stankafsluiter heen borrelt.

Oorzaak 1: een gedeeltelijke verstopping

De meest voorkomende oorzaak van borrelen is een beginnende verstopping. Als de doorgang van een leiding vernauwd is door vet, haar, papier of zand, kan het water er niet meer vrij doorheen. Er ontstaat een opstopping waarbij water en lucht om voorrang strijden. De lucht die niet weg kan, ontsnapt via andere afvoeren.

Typisch voor deze oorzaak:

Het borrelen wordt geleidelijk erger.
Afvoeren lopen ook trager weg.
Het gebeurt vooral bij grote hoeveelheden water, zoals het leeglopen van het bad of het doortrekken van het toilet.
In de ontstoppingsput buiten staat water.

Oorzaak 2: een verstopte of ontbrekende ontluchting

Als de ontluchtingspijp op het dak verstopt is, bijvoorbeeld door een vogelnest, bladeren of ijs, kan er geen lucht meer in het systeem komen. Bij het doortrekken van het toilet ontstaat dan onderdruk. Die onderdruk zuigt het water uit de stankafsluiters van andere afvoeren. Je hoort een slurpend geluid en daarna ruik je vaak rioollucht.

Ook bij verbouwingen gaat het geregeld mis. Een nieuwe badkamer of keuken wordt aangesloten op een lange afvoerleiding zonder extra ontluchting. Of de ontluchting wordt bij een dakrenovatie afgedekt.

Oorzaak 3: een verzakte of te vlakke leiding

Ligt een leiding met te weinig afschot, of is er een verzakking, dan blijft er water in staan. Lucht kan niet meer vrij passeren. Ook dit geeft borrelende geluiden, vaak in combinatie met terugkerende verstoppingen.

Oorzaak 4: een overbelast riool

Borrelt de afvoer alleen bij hevige regen, dan kan het gemeenteriool overbelast zijn. Het waterpeil in het riool stijgt en drukt lucht terug je huisaansluiting in. Dat is een waarschuwing dat er bij nog meer regen water kan terugstromen.

Wat je zelf kunt controleren

Kijk of alleen één afvoer borrelt of meerdere. Bij één afvoer zit het probleem vaak lokaal, bij meerdere in de hoofdleiding of ontluchting.
Open de ontstoppingsput buiten. Staat er water in, dan is de hoofdleiding verstopt.
Controleer of de ontluchtingspijp op het dak vrij is, voor zover je daar veilig bij kunt.
Let op of het borrelen samenhangt met regen.
Maak de stankafsluiters van wastafel en douche schoon.

Wanneer je een specialist belt

Blijft het borrelen terugkomen of gaat het samen met trage afvoeren en rioollucht, dan zit het probleem dieper. Een rioolspecialist kan met een camera vaststellen of er een verstopping, verzakking of ontluchtingsprobleem is. Daarna wordt de leiding gereinigd of wordt de ontluchting aangepast.

In gemeenten als Veenendaal, waar veel woningen uit de jaren zestig tot tachtig staan die inmiddels meerdere keren zijn verbouwd, komen ontluchtingsproblemen en beginnende verstoppingen regelmatig voor. Een lokale specialist voor riool ontstoppen in Veenendaal herkent die patronen snel en kan gericht aan de slag.

De oplossing: van reiniging tot beluchter

Afhankelijk van de oorzaak zijn er verschillende oplossingen:

Hogedrukreiniging bij een gedeeltelijke verstopping in de hoofdleiding.
Het vrijmaken van de ontluchting op het dak.
Een beluchter, een klepje dat lucht binnenlaat bij onderdruk, op een lange afvoerleiding. Dit is een aanvulling op de hoofdontluchting, geen vervanging.
Het herstellen van een verzakte leiding zodat er weer voldoende afschot is.

Negeer het niet

Een borrelende afvoer lijkt een klein ongemak, maar is vaak de voorbode van een volledige verstopping. Die komt meestal op het slechtste moment: tijdens een verjaardag, in het weekend of als je net op vakantie wilt. Door op tijd te handelen, voorkom je spoedkosten en mogelijke waterschade.

Borrelen in een appartement

Woon je in een appartement, dan deel je de standleiding met je buren. Borrelt jouw afvoer als de bovenburen douchen of hun toilet doortrekken, dan ligt de oorzaak vaak in de gezamenlijke leiding of de ontluchting daarvan. Meld het in dat geval bij de VvE of de verhuurder in plaats van zelf aan de slag te gaan. Vaak hebben meer bewoners last van hetzelfde probleem, en een gezamenlijke reiniging of aanpassing van de ontluchting lost het dan voor iedereen in één keer op. Houd bij wanneer het borrelen optreedt, zodat de vakman sneller de oorzaak vindt.

Veelgestelde vragen

Is een borrelende wc gevaarlijk? Het borrelen zelf niet, maar het kan betekenen dat de stankafsluiter wordt leeggezogen en rioolgas de woning in komt. Ventileer goed en laat de oorzaak onderzoeken.

Kan ik zelf een beluchter plaatsen? Een beluchter is technisch niet ingewikkeld, maar de plek en de maat zijn belangrijk. Een verkeerd geplaatste beluchter lost het probleem niet op. Laat een vakman eerst bepalen of een beluchter de juiste oplossing is.

Waarom borrelt de afvoer alleen als de wasmachine pompt? Een wasmachine pompt in korte tijd veel water weg. Is de afvoer te krap, gedeeltelijk verstopt of slecht ontlucht, dan kan het water niet snel genoeg weg en duwt het lucht terug via de andere afvoeren. Een ruimere afvoer of een reiniging verhelpt dit meestal.

Conclusie

Borrelende geluiden uit je afvoer betekenen dat water of lucht niet vrij door het systeem kan. De oorzaak is meestal een beginnende verstopping, een probleem met de ontluchting of een verzakte leiding. Controleer zelf de ontstoppingsput en de stankafsluiters, en laat bij aanhoudende klachten een professional kijken. MWT Loodgieters is gespecialiseerd in dit soort rioolproblemen en vindt de oorzaak met camera-inspectie snel.